20 سپتامبر ۲۰۲۶ - محققان دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو، نخستین مطالعهای را منتشر کردند که «سیروز زودرس» ناشی از «بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک» (MASLD) را تعریف میکند. نتایج این مطالعه که در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در نسخه آنلاین مجله Clinical Gastroenterology and Hepatologyمنتشر شد، نشان میدهد افرادی که پیش از ۵۰ سالگی به سیروز مبتلا میشوند، دارای یک «پروفایل خطر» متمایز هستند که تحت تأثیر عوامل ژنتیکی ارثی و شرایط متابولیک، بهویژه دیابت نوع ۲، شکل گرفته است.
دکتر روهیت لومبا، نویسنده ارشد این مطالعه، متخصص گوارش و کبد در UC San Diego Healthو رئیس بخش گوارش و کبد دانشکده پزشکی این دانشگاه، گفت: «یافتههای ما نشان میدهد که بزرگسالان جوانی که بر اثر MASLDدچار سیروز میشوند، صرفاً دچار همان بیماری در سنین پایینتر نشدهاند؛ بلکه به نظر میرسد ترکیبی منحصربهفرد از استعداد ژنتیکی و عوامل خطر متابولیک دارند که روند پیشرفت به سمت بیماری پیشرفته کبدی را تسریع میکند.»
محققان با استفاده از دادههای حدود ۲۴۰۰ بزرگسال مبتلا به MASLD(که بیماری آنها با بیوپسی تأیید شده بود) و عضو «شبکه تحقیقات بالینی NASH»، دریافتند که تقریباً ۲۵٪ موارد سیروز پیش از ۵۰ سالگی رخ داده است. این مطالعه، گروه مذکور را تحت عنوان «سیروز زودرس ناشی از MASLD» تعریف کرد و عوامل خطر کلیدی مرتبط با این وضعیت را شناسایی نمود.
اگرچه سیروز معمولاً در سنین بالاتر بروز میکند، برخی افراد بسیار زودتر به زخمهای پیشرفته کبدی (اسکار) دچار میشوند و دلیل آن تا به حال چندان مشخص نبود. یافتههای این مطالعه همچنین محدودیتهای روشهای غربالگری فعلی را برجسته نمود. بسیاری از ابزارهای رایج ارزیابی فیبروز کبدی، «سن» را در محاسبات خود لحاظ میکنند که ممکن است حساسیت آنها را در بیماران جوانتر کاهش دهد.
در این مطالعه، نزدیک به یکسوم شرکتکنندگان مبتلا به سیروز زودرس، امتیازاتی داشتند که بر اساس آستانههای استاندارد غربالگری، معمولاً منجر به ارزیابیهای تکمیلی نمیشد. دکتر ویرال آجمرا، نویسنده اول این مطالعه و متخصص کبد در UC San Diego Health، گفت: «از آنجایی که ابزارهای غربالگری فعلی سن را در نظر میگیرند، تقریباً یکسوم بیماران مبتلا به سیروز زودرس MASLDرا شناسایی نمیکنند. این مطالعه به ما کمک میکند تا تشخیص دهیم کدام بیماران در معرض بیشترین خطر قرار دارند و به ارزیابی دقیقتری از بیماری کبدی خود نیاز دارند.»
دکتر لومبا، گفت: «سیروز اغلب تا زمانی که عوارض جدی ایجاد نکند، بیسروصدا است. این نتایج نشان میدهد که بزرگسالان جوانتر مبتلا به دیابت نوع ۲، چاقی یا ریسک ژنتیکی بالا، ممکن است از ارزیابیهای پیشگیرانهتر کبدی بهرهمند شوند.» دکتر لومبا که عضو مرکز سرطان مورز (Moores) در UC San Diegoاست، افزود: سیروز عامل خطر مهمی برای «کارسینوم هپاتوسلولار» (شایعترین نوع سرطان کبد) است. شناسایی زودهنگام بیماران پرخطر میتواند فرصتهایی را برای مراقبت و مداخله مناسب پیش از بروز سرطان کبد فراهم کند.
نویسندگان بیان کردند که این مطالعه مبنایی برای بهبود پیشبینی ریسک و استراتژیهای غربالگری، و همچنین پیشبرد رویکردهای شخصیسازیشدهتر برای پیشگیری و درمان بیماریهای کبدی فراهم میکند. با ادامه روند افزایشی چاقی و دیابت نوع ۲، محققان انتظار دارند که بیماریهای کبدی مرتبط با MASLDبهطور فزایندهای شایع شوند که این امر بر نیاز به شناسایی افرادی که احتمال پیشرفت بیماری در آنها به مراحل پیشرفته بیشتر است، تأکید میورزد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-09-adults-early-onset-cirrhosis-fatty.html